Mẹo: chạm vào nguyên liệu hoặc từng bước để đánh dấu đã làm xong. “Chế độ nấu” giữ màn hình sáng và phóng to chữ.
Người Hà Nội có nhiều cách gọi mùa hè, một trong số đó là mùa sấu. Khi những chùm quả xanh lúc lỉu trên các tán cây cổ thụ, cũng là lúc nồi vịt om sấu xuất hiện trên mâm cơm nhiều gia đình. Vị chua thanh của sấu cân lại vị béo của thịt vịt, khoai sọ bở bùi hút trọn nước om, ăn cùng bún và rau rút giòn mát. Bài viết hướng dẫn cách nấu cho bốn người, kể cả khi bạn nấu trái mùa với sấu ngâm hoặc sấu cấp đông.

Mục lục
Người Hà Nội có nhiều cách gọi mùa hè, một trong số đó là mùa sấu. Khi những chùm quả xanh lúc lỉu trên các tán cây cổ thụ, cũng là lúc nồi vịt om sấu xuất hiện trên mâm cơm nhiều gia đình. Vị chua thanh của sấu cân lại vị béo của thịt vịt, khoai sọ bở bùi hút trọn nước om, ăn cùng bún và rau rút giòn mát. Bài viết hướng dẫn cách nấu cho bốn người, kể cả khi bạn nấu trái mùa với sấu ngâm hoặc sấu cấp đông.
Mùa sấu và món vịt om
Sấu thường vào mùa từ khoảng tháng 6 đến tháng 8, quả non đầu mùa giòn, chua gắt, càng về cuối mùa quả càng già, thịt dày và dịu chua hơn. Từ quả sấu, người Hà Nội làm ra rất nhiều món: canh chua, sấu dầm, sấu ngâm đường, ô mai, nước sấu. Trong các món mặn, vịt om sấu được xem là món tiêu biểu nhất. Vịt cũng được cho là ngon vào đầu mùa hè, sau vụ gặt, khi vịt chạy đồng chắc thịt và ít mỡ.
Ngày nay, sấu được sơ chế và cấp đông hoặc ngâm đường bán quanh năm, nên bạn hoàn toàn có thể nấu món này cả vào mùa đông. Sấu cấp đông chỉ cần rã đông rồi dùng như sấu tươi.
Nguyên liệu cho 4 người
| Nguyên liệu | Định lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Vịt | 1,3 kg | Khoảng nửa con vịt lớn |
| Sấu xanh | 8 đến 10 quả | Tùy độ chua thích |
| Khoai sọ | 500 g | Củ nhỏ, đều |
| Hành tím, tỏi | 4 củ, 4 tép | Băm nhỏ |
| Gừng | 1 củ | Khử mùi vịt |
| Hành lá, mùi tàu | 1 nắm | Thái nhỏ |
| Nước mắm, muối, hạt nêm, tiêu | 2 muỗng canh mắm, nửa muỗng cà phê muối, mỗi loại còn lại 1 muỗng cà phê | Điều chỉnh theo khẩu vị |
| Nước lọc | 1,5 lít | |
| Bún, rau rút, chanh, ớt | 600 g bún, 2 bó rau rút | Ăn kèm |
Thời gian sơ chế khoảng 30 phút, thời gian om khoảng 1 giờ.

Sơ chế vịt, sấu và khoai sọ
Khử mùi vịt
Nhổ hết lông măng còn sót trên da vịt, cắt phần phao câu, bộ phận gây mùi hôi nhiều nhất. Dùng hỗn hợp gừng giã và muối hạt chà đều lên da, rửa sạch, sau đó chần qua nước sôi có vài lát gừng khoảng 2 phút rồi rửa lại. Chặt vịt miếng vừa ăn, khoảng 3 đến 4 cm, ướp với hành tỏi băm, 1 muỗng canh nước mắm, tiêu, hạt nêm trong 30 phút.
Chuẩn bị sấu
Sấu rửa sạch, gọt bỏ lớp vỏ xanh ngoài. Chia làm hai phần: một nửa luộc sơ khoảng 5 phút cho mềm rồi dầm nát, lọc lấy nước chua, bỏ hạt. Nửa còn lại để nguyên quả, khứa nhẹ vài đường để thả vào nồi. Cách này giúp nước om có vị chua đều mà vẫn còn quả sấu để ăn. Nếu dùng sấu ngâm đường, rửa qua nước cho bớt ngọt và giảm lượng đường nêm.
Sơ chế khoai sọ
Khoai sọ đeo găng tay khi gọt để không bị ngứa. Gọt vỏ, rửa sạch, ngâm nước muối loãng 15 phút cho bớt nhớt. Củ lớn cắt đôi, củ nhỏ để nguyên.
Cách nấu vịt om sấu
- Xào săn vịt: phi thơm hành tỏi với 1 muỗng canh dầu ăn, cho vịt đã ướp vào xào lửa lớn khoảng 5 phút đến khi thịt săn lại, mỡ vịt chảy ra bớt.
- Om vịt: đổ 1,5 lít nước vào, đun sôi rồi hớt bọt. Hạ lửa nhỏ, đậy hé vung, om khoảng 35 đến 40 phút đến khi thịt vịt mềm. Vịt già có thể cần thêm 10 phút.
- Cho khoai sọ: thả khoai sọ vào nồi, đun tiếp khoảng 12 đến 15 phút đến khi khoai chín mềm, xiên đũa qua dễ dàng.
- Cho sấu: đổ phần nước sấu dầm và quả sấu nguyên vào, đun thêm 5 phút. Nếm thử, nêm lại nước mắm, chút muối cho vị mặn chua hài hòa.
- Hoàn thiện: tắt bếp, rắc hành lá, mùi tàu và tiêu. Món ăn ngon nhất khi còn nóng.
Thịt vịt phải được nấu chín hẳn, không còn màu hồng ở phần xương, đặc biệt khi phục vụ trẻ nhỏ, người già và phụ nữ có thai.

Mẹo nấu vịt om sấu ngon
- Không cho sấu quá sớm. Sấu nấu lâu bị nhũn và vị chua sẽ làm thịt vịt lâu mềm.
- Khoai sọ cho vào sau khi vịt đã mềm, nếu cho cùng lúc khoai sẽ nát, làm nước om đục và sánh quá mức.
- Thích vị thơm, có thể thêm 2 cây sả đập dập khi om. Một số nơi còn dùng nước dừa thay một phần nước lọc, nhưng kiểu Hà Nội truyền thống thường chỉ dùng nước lọc.
- Hớt bớt mỡ vịt nổi trên mặt nồi để nước om thanh, không ngấy.
Ăn kèm và bày mâm
Vịt om sấu thường được ăn cùng bún, rau rút, rau muống chẻ và chén nước mắm gừng ớt. Ở mâm cơm, món này hợp đi cùng một đĩa rau muống xào tỏi xanh giòn và dưa cà. Khi có khách, vịt om sấu đặt cạnh món chả cá Lã Vọng là đủ đậm chất Hà Nội, hoặc bạn có thể tham khảo thực đơn cơm khách 6 món để lên mâm cho tròn.
Bảo quản
Vịt om còn thừa để nguội, tách riêng phần khoai sọ nếu muốn khoai không bị nát, cho vào hộp kín cất ngăn mát và dùng trong 2 ngày. Đun sôi lại kỹ trước khi ăn. Không nên để món này ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ vào mùa nóng. Rau rút chỉ nên rửa ngay trước khi ăn và dùng trong ngày.
Câu hỏi thường gặp
Không có sấu có thể thay bằng gì?
Có thể dùng me chua, khế chua hoặc dọc mùng kèm cà chua. Vị sẽ khác, nhưng vẫn cho món om chua dịu dễ ăn.
Vì sao vịt om bị hôi?
Thường do chưa cắt bỏ phao câu, không xát gừng muối hoặc không chần qua nước sôi. Vịt quá già cũng có mùi nặng hơn, nên chọn vịt vừa lứa.
Khoai sọ gây ngứa khi gọt thì xử lý thế nào?
Đeo găng tay khi gọt. Lỡ bị ngứa, ngâm tay vào nước ấm có ít giấm hoặc hơ tay gần bếp để giảm cảm giác ngứa.
Món vịt om sấu chua dịu không khó, cái khó là giữ được sự cân bằng giữa vị chua, vị béo và độ bùi của khoai. Nấu vài lần, bạn sẽ có tỉ lệ sấu riêng hợp với khẩu vị nhà mình, để mỗi bát bún chan nước om đều mang một chút hương vị mùa hè Hà Nội.