Mẹo: chạm vào nguyên liệu hoặc từng bước để đánh dấu đã làm xong. “Chế độ nấu” giữ màn hình sáng và phóng to chữ.
Có những món hải sản càng nấu đơn giản càng ngon, và ghẹ hấp sả là ví dụ rõ nhất. Chỉ cần vài cây sả đập dập, ít gừng và một xửng hấp nóng là đủ để giữ trọn vị ngọt tự nhiên của thịt ghẹ. Khó nhất của món này lại nằm ở khâu đi chợ: chọn được con ghẹ chắc thịt thì món ăn đã thành công đến tám phần. Bài viết chia sẻ cách nhận biết ghẹ ngon, sơ chế, hấp đúng thời gian và pha chén muối tiêu chanh chuẩn vị.

Mục lục
Có những món hải sản càng nấu đơn giản càng ngon, và ghẹ hấp sả là ví dụ rõ nhất. Chỉ cần vài cây sả đập dập, ít gừng và một xửng hấp nóng là đủ để giữ trọn vị ngọt tự nhiên của thịt ghẹ. Khó nhất của món này lại nằm ở khâu đi chợ: chọn được con ghẹ chắc thịt thì món ăn đã thành công đến tám phần. Bài viết chia sẻ cách nhận biết ghẹ ngon, sơ chế, hấp đúng thời gian và pha chén muối tiêu chanh chuẩn vị.
Cách chọn ghẹ chắc thịt
Ghẹ ngoài chợ có nhiều loại, phổ biến nhất là ghẹ xanh và ghẹ đỏ (ghẹ chấm). Ghẹ xanh thịt dày, ngọt, rất hợp để hấp. Dù chọn loại nào, hãy để ý những dấu hiệu sau:
- Còn sống và khỏe: ghẹ còn cử động mạnh, càng giơ lên khi chạm vào, mắt nhanh nhạy. Ghẹ chết thịt nhanh bở và dễ có mùi.
- Ước lượng trọng lượng: so hai con ghẹ to bằng nhau, con nào trĩu tay hơn thì thịt đầy hơn.
- Bấm thử yếm: dùng ngón cái ấn vào yếm hoặc phần bụng, thấy cứng chắc là ghẹ đầy thịt. Yếm mềm, lún xuống là ghẹ óp, mới lột xác.
- Màu vỏ: vỏ bóng, màu tươi, phần bụng trắng ngà hoặc hơi ngả vàng. Bụng có màu xanh đen hoặc vết thâm thường là ghẹ đã yếu.
- Ghẹ gạch: nếu thích gạch, chọn ghẹ cái yếm tròn rộng. Ghẹ đực yếm nhọn, thịt càng chắc và to hơn.
Một kinh nghiệm hay của người miền biển là tránh mua ghẹ vào những ngày trăng tròn, vì thời điểm này ghẹ hay lột xác, thịt thường ít. Đây là kinh nghiệm dân gian, bạn vẫn nên dựa vào cách bấm yếm để kiểm tra cho chắc.
Nguyên liệu cho 4 người
| Nguyên liệu | Định lượng |
|---|---|
| Ghẹ xanh tươi | 1,2 kg (khoảng 6 đến 8 con) |
| Sả | 6 cây |
| Gừng | 1 củ khoảng 30 g |
| Bia hoặc nước lọc | 330 ml |
| Muối hạt | 1 muỗng cà phê |
| Muối tinh | 1 muỗng cà phê (làm chén chấm) |
| Tiêu đen xay | 1 muỗng cà phê |
| Chanh tươi | 2 quả |
| Lá chanh, ớt | 5 lá, 2 quả |
Thời gian sơ chế khoảng 15 phút, thời gian hấp 15 đến 20 phút tùy kích cỡ ghẹ.

Sơ chế ghẹ sạch, không tanh
- Nếu ghẹ còn khỏe, cho vào ngăn đá hoặc ngâm nước đá khoảng 15 đến 20 phút để ghẹ lịm đi. Cách này giúp ghẹ không giãy khi hấp, không bị gãy càng và rụng gạch.
- Dùng bàn chải nhỏ chà sạch vỏ, kẽ càng và phần yếm dưới vòi nước.
- Không mở mai trước khi hấp, giữ ghẹ nguyên con để nước ngọt và gạch không chảy mất.
- Sả bóc lớp vỏ ngoài, cắt khúc 5 cm, đập dập. Gừng cạo vỏ, đập dập hoặc thái lát.
Cách hấp ghẹ sả
- Chuẩn bị nồi: cho bia hoặc nước lọc vào đáy nồi hấp, thêm một nửa phần sả, gừng và muối hạt. Đun sôi.
- Xếp ghẹ: lót phần sả còn lại lên xửng. Xếp ghẹ ngửa bụng lên trên, như vậy phần gạch và nước ngọt bên trong mai sẽ không chảy ra.
- Hấp: khi nước sôi mạnh, đặt xửng lên, đậy kín nắp, hấp lửa lớn. Ghẹ cỡ 150 đến 200 g hấp khoảng 15 phút. Ghẹ lớn hơn 250 g hấp 18 đến 20 phút.
- Kiểm tra độ chín: ghẹ chín có vỏ chuyển màu đỏ cam đều, thịt trong càng trắng đục, chắc. Nếu thịt còn trong, có màu xám là chưa chín.
- Bày ra: gắp ghẹ ra đĩa, ăn nóng ngay. Không ngâm ghẹ vào nước lạnh vì thịt sẽ bị nhạt.

Pha muối tiêu chanh và các kiểu chấm
Muối tiêu chanh là cách chấm hải sản kinh điển. Cho 1 muỗng cà phê muối tinh, 1 muỗng cà phê tiêu xay, ớt thái lát vào chén, vắt nước cốt nửa quả chanh, trộn đều. Thêm vài sợi lá chanh thái chỉ để mùi thơm hơn. Nhiều nơi còn dùng muối ớt xanh: xay ớt xanh, lá chanh, đường, muối, sữa đặc một chút và nước cốt chanh, vị cay nồng rất hợp ghẹ.
Ghẹ hấp có thể ăn kèm rau răm, dưa leo và cơm trắng. Nếu đãi khách, món ghẹ hợp đứng chung mâm với các món trong thực đơn cơm khách 6 món, hoặc làm khai vị trước nồi lẩu Thái chua cay. Một đĩa gỏi bưởi cá hồi chua ngọt đi kèm cũng giúp bữa hải sản đỡ ngán.
Cách gỡ ghẹ gọn gàng khi ăn
Nhiều người ngại ăn ghẹ vì sợ vướng vỏ, nhưng chỉ cần làm theo thứ tự sau là bóc rất nhanh:
- Bẻ hai càng lớn ra trước, dùng kẹp hoặc sống dao gõ nhẹ cho vỏ càng nứt rồi rút thịt ra nguyên miếng.
- Lật ngửa ghẹ, gỡ phần yếm, sau đó dùng ngón cái tách mai khỏi thân. Phần gạch vàng cam nằm trong mai, dùng thìa nhỏ vét ăn ngay khi còn nóng.
- Bỏ phần phổi xốp màu trắng xám hai bên thân, đây là bộ phận không ăn.
- Bẻ đôi thân ghẹ, thịt trắng nằm trong các khoang nhỏ, dùng đầu đũa hoặc tăm khều ra chấm muối tiêu chanh.
Lưu ý an toàn và bảo quản
Ghẹ phải được hấp chín hoàn toàn. Không nên ăn ghẹ đã chết lâu vì hải sản chết rất nhanh sinh độc tố, kể cả khi nấu chín cũng không loại bỏ hết. Người dị ứng hải sản có vỏ nên tránh. Phụ nữ có thai ăn được ghẹ chín kỹ, nhưng ăn lượng vừa phải. Trẻ nhỏ cần được gỡ sạch thịt, kiểm tra kỹ không còn mảnh vỏ.
Ghẹ sống mua về nếu chưa nấu ngay, có thể bọc khăn ẩm để ngăn mát, nấu trong vài giờ. Ghẹ đã hấp ăn không hết thì gỡ thịt, cho vào hộp kín, cất ngăn mát và dùng trong 1 ngày. Thịt ghẹ gỡ sẵn có thể dùng nấu cháo, xào miến hoặc làm súp.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ghẹ hấp bị rụng càng?
Ghẹ còn sống giãy mạnh khi gặp nhiệt sẽ tự rụng càng. Làm lịm ghẹ bằng nước đá trước khi hấp sẽ hạn chế điều này.
Hấp ghẹ bằng bia có ngon hơn nước lọc không?
Bia cho mùi thơm nhẹ và giúp át mùi tanh, thịt ghẹ có hậu ngọt hơn. Tuy vậy, hấp nước lọc với nhiều sả gừng vẫn ngon, phù hợp nhà có trẻ nhỏ.
Ghẹ chết có hấp ăn được không?
Ghẹ vừa chết trong thời gian ngắn, còn tươi, không có mùi lạ thì có thể nấu ngay. Ghẹ chết lâu, thịt bở, có mùi hôi thì nên bỏ.
Lần tới đi chợ, chỉ cần nhớ bí quyết bấm yếm và cân thử trên tay, bạn sẽ chọn được những con ghẹ chắc nịch cho món ghẹ hấp sả thơm lừng. Phần còn lại chỉ là canh đúng giờ hấp và chuẩn bị chén muối tiêu chanh cay nồng để cả nhà quây quần bóc ghẹ.