Mẹo: chạm vào nguyên liệu hoặc từng bước để đánh dấu đã làm xong. “Chế độ nấu” giữ màn hình sáng và phóng to chữ.
Cơm gạo lứt nấu với sữa tươi cho mềm thơm, trộn cùng nấm, hạt sen, đậu hũ, ớt chuông và rưới sốt mè rang mặn ngọt.

Mục lục
Hạt gạo lứt nâu bóng, dẻo nhẹ và hơi sần sật, trộn cùng nấm đông cô, nấm mèo, hạt sen bùi, đậu hũ chiên, ham chay và ớt chuông xanh đỏ. Khi ăn, bạn rưới thêm chén nước sốt mè rang mặn ngọt, rắc gừng chiên giòn và ngò rí. Đó là cơm gạo lứt trộn, một đĩa cơm đầy màu sắc mà ăn một lần là nhớ.
Món này hợp cho bữa trưa mang đi làm, bữa tối thanh đạm hay những hôm muốn đổi khỏi cơm trắng quen thuộc. Công thức món ngon dưới đây có thêm mẹo nấu gạo lứt với sữa tươi để cơm mềm, thơm và không bị khô cứng như nhiều người vẫn ngại.
Cơm trộn kiểu Á với nền gạo lứt
Cơm trộn là cách ăn phổ biến ở nhiều nước châu Á, từ bibimbap của Hàn Quốc đến các món cơm trộn rau củ của Nhật hay Trung Hoa. Điểm chung là một nền cơm nóng, bên trên phủ nhiều loại topping và một loại sốt để trộn đều trước khi ăn.
Phiên bản này chọn gạo lứt thay cho gạo trắng. Gạo lứt chỉ bỏ lớp trấu ngoài, giữ lại lớp cám nên hạt có màu nâu, vị bùi và dai hơn. Phần topping thiên về nấm, hạt sen, đậu hũ, rất hợp với vị đậm của nước tương và dầu mè.
Chọn gạo lứt, nấm và hạt sen
- Gạo lứt: có gạo lứt tẻ và gạo lứt nếp. Với món cơm trộn, nên dùng gạo lứt tẻ để hạt rời, không dính bết. Chọn gạo mới, hạt chắc, không mốc, không có mùi dầu cũ.
- Nấm đông cô khô: mũ dày, mặt dưới màu vàng ngà, mùi thơm đặc trưng. Nấm mèo chọn tai mỏng, khô giòn.
- Hạt sen: hạt sen tươi hoặc khô đều được. Hạt khô cần ngâm 2 giờ trước khi luộc.
- Đậu hũ chiên và ham chay: đậu hũ chọn miếng vàng đều, mềm. Ham chay chọn loại đóng gói còn hạn, mặt cắt mịn.
- Ớt chuông: chọn quả căng bóng, kết hợp màu đỏ và xanh cho đĩa cơm bắt mắt.
Nguyên liệu cho 3 người
| Nguyên liệu | Định lượng |
|---|---|
| Gạo lứt | 150 g |
| Sữa tươi không đường | 100 ml |
| Nước lọc nấu cơm | khoảng 200 ml |
| Ham chay | 80 g |
| Đậu hũ chiên | 1 miếng |
| Hạt sen | 100 g |
| Nấm đông cô khô | 5 tai |
| Nấm mèo | 2 tai |
| Ớt chuông đỏ | 50 g |
| Ớt chuông xanh | 50 g |
| Hành boa rô băm | 2 muỗng canh |
| Gừng | 1 củ nhỏ, khoảng 20 g |
| Hạt nêm nấm | 1/2 muỗng canh nấu cơm và 2 muỗng cà phê xào |
| Nước tương | 2 muỗng canh xào và 3 muỗng canh pha sốt |
| Đường | 1 muỗng cà phê xào và 2 muỗng cà phê pha sốt |
| Tiêu xay | 1/2 muỗng cà phê |
| Dầu mè | 1 muỗng cà phê xào và 1 muỗng cà phê dầu mè đen pha sốt |
| Tương cà | 2 muỗng canh |
| Tương ớt | 1 muỗng canh |
| Giấm gạo | 1 muỗng cà phê |
| Mè trắng rang | 1 muỗng canh |
| Dầu ăn | 4 muỗng canh |
| Ngò rí, dưa cải chua (ăn kèm) | 10 g ngò, 100 g dưa cải |
Cách làm cơm gạo lứt trộn từng bước
- Ngâm gạo: vo gạo lứt nhẹ tay 2 lần, ngâm trong nước sạch 1 đến 2 giờ cho hạt hút nước. Ngâm nấm đông cô và nấm mèo trong nước ấm khoảng 20 phút cho mềm.
- Nấu cơm: chắt nước ngâm, cho gạo vào nồi cơm điện. Thêm 100 ml sữa tươi và khoảng 200 ml nước sao cho tổng lượng chất lỏng gấp đôi lượng gạo. Nêm 1/2 muỗng canh hạt nêm nấm, khuấy đều rồi bật nấu. Khi nồi nhảy sang chế độ giữ ấm, để ủ thêm 15 phút.
- Sơ chế topping: ham chay, đậu hũ, ớt chuông cắt hạt lựu khoảng 1 cm. Hạt sen luộc trong nước sôi 15 đến 20 phút đến khi bóp thấy bùi mềm. Nấm đông cô, nấm mèo cắt bỏ chân, thái sợi. Gừng thái sợi thật mảnh.
- Chiên gừng và đậu hũ: đun 4 muỗng canh dầu ở lửa vừa, cho gừng sợi vào chiên khoảng 1 phút đến khi vàng giòn, vớt ra giấy thấm. Dùng chính dầu đó chiên đậu hũ hạt lựu 3 phút đến khi vàng mặt, vớt ra.
- Xào nấm và rau: chắt bớt dầu, chừa khoảng 1 muỗng canh. Phi thơm 2 muỗng canh hành boa rô băm, cho nấm đông cô và nấm mèo vào xào 2 phút, thêm ớt chuông đảo 1 phút.
- Nêm và hoàn thiện: nêm 2 muỗng cà phê hạt nêm nấm, 2 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê đường, 1/2 muỗng cà phê tiêu. Cho hạt sen vào đảo đều, tiếp đến là đậu hũ, ham chay và 1 muỗng cà phê dầu mè. Đảo thêm 1 phút rồi tắt bếp.
- Pha sốt mè rang: trộn 3 muỗng canh nước tương, 2 muỗng canh tương cà, 1 muỗng canh tương ớt, 1 muỗng cà phê giấm gạo, 2 muỗng cà phê đường, 1 muỗng cà phê dầu mè đen, 1 muỗng canh mè rang và 1 muỗng canh nước lọc. Khuấy đến khi đường tan.
- Trộn cơm: xới cơm ra đĩa sâu lòng, đổ phần rau củ xào lên, trộn đều khi cơm còn ấm. Rắc gừng chiên và ngò rí lên trên.
Bí quyết để gạo lứt mềm và đậm vị
- Đừng bỏ bước ngâm gạo. Gạo lứt có lớp cám cứng, ngâm đủ thời gian giúp hạt chín đều và mềm hơn.
- Sữa tươi và hạt nêm cho vào nồi cơm giúp cơm béo nhẹ, thơm và có vị sẵn trong từng hạt.
- Chiên gừng trước, đậu hũ sau để dầu có mùi gừng, giúp cả món thơm hơn.
- Trộn rau củ vào cơm khi còn ấm, cơm sẽ hút nước xào nên mềm và ẩm hơn.
Lỗi thường gặp và cách sửa
Cơm gạo lứt bị sượng: gạo chưa ngâm đủ hoặc thiếu nước. Rưới thêm 3 đến 4 muỗng canh nước nóng lên mặt cơm, đậy nắp ủ thêm 10 đến 15 phút.
Cơm bị nhão: nước quá nhiều. Lần sau giảm khoảng 30 ml, còn nồi hiện tại thì xới tơi và để mở nắp vài phút cho bay hơi.
Rau củ ra nhiều nước: xào lửa nhỏ quá lâu. Hãy xào lửa lớn và nhanh tay để ớt chuông giữ độ giòn.
Nếu thích kiểu cơm gạo lứt nhiều rau hơn, bạn có thể tham khảo cơm gạo lức trộn rau củ. Món này ăn kèm một bát canh nấm hạt sen là thành bữa ăn hoàn chỉnh.
Cách ăn và bảo quản
Khi ăn, rưới sốt mè rang lên cơm, trộn đều từng muỗng. Dưa cải chua ăn kèm giúp cân vị béo và tạo độ giòn. Nếu muốn món có thêm đạm, bạn có thể ăn cùng trứng ốp la hoặc đậu hũ sốt cà chua.
Phần cơm và rau củ xào nên để riêng nếu chưa ăn ngay. Bảo quản trong hộp kín ở ngăn mát tối đa 2 ngày. Khi dùng, hâm cơm bằng lò vi sóng với vài muỗng nước, rau củ đảo lại trên chảo nóng 1 phút. Sốt mè rang để lọ thủy tinh kín, ngăn mát được khoảng 5 ngày.
Câu hỏi thường gặp
Không có nồi cơm điện thì nấu gạo lứt thế nào?
Bạn nấu bằng nồi thường, đun sôi lửa vừa rồi hạ lửa nhỏ nhất, đậy kín nắp khoảng 35 đến 40 phút. Tắt bếp ủ thêm 10 phút trước khi mở nắp.
Có thể thay sữa tươi bằng gì?
Bạn dùng sữa đậu nành không đường, nước cốt dừa pha loãng hoặc chỉ dùng nước lọc. Nước cốt dừa cho cơm béo và thơm hơn.
Có thể thay ham chay bằng thịt không?
Được. Ức gà luộc, chả lụa hoặc tôm xào cắt hạt lựu đều hợp. Khi đó bạn có thể dùng hạt nêm thông thường thay hạt nêm nấm.